2014లో ఆంధ్రప్రదేశ్ విభజన జరిగినప్పటి నుంచి రాష్ట్ర సమగ్ర అభివృద్ధి, విభజన హామీల అమలు కోసం కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రత్యేక చొరవ తీసుకుంది. గత 12 ఏళ్లలో పేదరిక నిర్మూలన, వ్యవసాయం, మహిళా సాధికారత వంటి వివిధ రంగాల్లో కేంద్రం భారీగా ఆర్థిక సాయాన్ని అందించింది.
పేదలకు సొంతింటి కలను నెరవేర్చే ప్రధానమంత్రి ఆవాస్ యోజన (PMAY) కింద ఏపీకి రికార్డు స్థాయిలో ఇళ్లు మంజూరయ్యాయి. పట్టణ ప్రాంతాల్లో 21.32 లక్షలు, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో 2.47 లక్షల ఇళ్లను మంజూరు చేయడంతో పాటు, పట్టణ పేదల ఇళ్ల నిర్మాణానికి కేంద్రం రూ. 23,200 కోట్లు కేటాయించింది. అంతేకాదు, పీఎం గరీబ్ కల్యాణ్ అన్న యోజన ద్వారా 2.68 కోట్ల మందికి ఉచిత రేషన్, పీఎం స్వనిధి పథకం ద్వారా 2.59 లక్షల మంది వీధి వ్యాపారులకు రూ. 304.8 కోట్ల రుణాలు అందించారు.
రైతుల సంక్షేమం కోసం పీఎం కిసాన్ సమ్మాన్ నిధి ద్వారా 41.5 లక్షల మందికి ఏటా రూ. 6,000 సాయం అందుతోంది. వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల రవాణాకు 116 కిసాన్ రైళ్లను నడుపుతుండగా, ఈ-నామ్ (e-NAM) ద్వారా 33 వ్యవసాయ మార్కెట్లను అనుసంధానం చేశారు. ఉపాధి హామీ పథకం కింద 95 లక్షల మందికి ఉపాధి కల్పించి రూ. 67 వేల కోట్లు ఖర్చు చేయగా, జల్ జీవన్ మిషన్ ద్వారా 35.88 లక్షల ఇళ్లకు మంచినీటి సౌకర్యం కల్పించారు.
రవాణా రంగంలో జాతీయ రహదారుల నిడివిని 4,193 కి.మీ. నుంచి 8,744 కి.మీ.కు పెంచారు. రైల్వే బడ్జెట్ కేటాయింపులను సగటున రూ. 886 కోట్ల నుంచి రూ. 10,134 కోట్లకు పెంచడంతో పాటు, విశాఖ కేంద్రంగా సౌత్ కోస్టల్ రైల్వే జోన్ ఏర్పాటు చేశారు. వందేభారత్ వంటి అత్యాధునిక రైళ్లను ప్రారంభించడమే కాకుండా, తిరుపతి, విజయవాడ, విశాఖపట్నం విమానాశ్రయాలను అంతర్జాతీయ స్థాయికి అభివృద్ధి చేస్తున్నారు.
విభజన చట్టం ప్రకారం ఏపీలో ప్రముఖ జాతీయ విద్యా, వైద్య సంస్థలను కేంద్రం ఏర్పాటు చేసింది. మంగళగిరిలో ఎయిమ్స్ (AIIMS), తిరుపతిలో ఐఐటీ (IIT), విశాఖపట్నంలో ఐఐఎం (IIM), తాడేపల్లిగూడెంలో ఎన్‌ఐటీ (NIT) వంటి సంస్థలను ప్రారంభించారు. అలాగే, అమరావతి రాజధాని నిర్మాణానికి రూ. 15,000 కోట్లు, హడ్కో (HUDCO) ద్వారా మరో రూ. 11,000 కోట్ల సాయం అందించారు.
పోలవరం జాతీయ ప్రాజెక్టుకు డిసెంబర్ 2025 నాటికి రూ. 20,658 కోట్ల నిధులను కేంద్రం కేటాయించింది. రాష్ట్రంలోని వివిధ ప్రభుత్వాలతో సమన్వయం చేసుకుంటూ, భవిష్యత్తులో కూడా ఏపీ సమగ్ర అభివృద్ధికి అవసరమైన సహకారాన్ని కొనసాగిస్తామని కేంద్రం స్పష్టం చేస్తోంది.
