తెలుగు పంచాంగం ప్రకారం జూలై 10న శుక్రవారం జ్యేష్ఠ మాస కృష్ణ పక్ష ఏకాదశి రానుంది. దీనిని యోగిని ఏకాదశిగా పిలుస్తారు. పద్మపురాణం, మహాభారతం వంటి గ్రంథాలు ఈ వ్రతాన్ని భక్తితో ఆచరిస్తే అనేక జన్మల పాపాలు నశిస్తాయని, చాలా కాలంగా ఉన్న వ్యాధులు, మానసిక బాధలు తొలగుతాయని తెలియజేస్తున్నాయి.
పురాణ కథనం ప్రకారం అలకాపురి రాజు కుబేరుని సేవకుడైన హేమాలి నిర్లక్ష్యం వల్ల కుష్ఠు వ్యాధి బారిన పడ్డాడు. మార్కండేయ మహర్షి ఈ ఏకాదశి వ్రతం మహిమను తెలియజేసి, నియమంగా ఆచరించమని హేమాలికి ఉపదేశించారు. ఆ విధంగా వ్రతం ఆచరించి హేమాలి శాప విమోచనం పొందాడని, తిరిగి స్వర్గలోకానికి చేరుకున్నాడని చెబుతారు. ఈ వ్రతం చేస్తే వేలాది మంది బ్రాహ్మణులకు అన్నదానం చేసినంత పుణ్యం లభిస్తుందని నమ్మకం.
వ్రతం ఆచరించేవారు బ్రహ్మముహూర్తంలో లేచి స్నానం చేసి, ఆవు నెయ్యి దీపం వెలిగించి శ్రీమహావిష్ణువును పూజించాలి. తులసి దళాలు, పసుపు పుష్పాలతో అర్చించి, విష్ణు సహస్రనామం పారాయణం చేయడం శ్రేష్ఠం. సాయంత్రం తులసి కోట వద్ద నెయ్యి దీపం వెలిగించి 11 ప్రదక్షిణలు చేస్తే కుటుంబంలో శాంతి, ఐశ్వర్యం కలుగుతాయని శాస్త్రాలు చెబుతున్నాయి.
ఉపవాసాన్ని మరుసటి రోజు శనివారం ద్వాదశి తిథిలో సూర్యోదయం తర్వాత విరమించాలి. ముందుగా శ్రీహరికి నైవేద్యం సమర్పించి, బ్రాహ్మణులకు లేదా అవసరమైన వారికి అన్నదానం చేసి ప్రసాదం స్వీకరించాలి. అన్నదానం, గోదానం, వస్త్రదానం వంటి దానధర్మాలు ఈ రోజున ఎంతో విశిష్టం.
ఏకాదశి కేవలం ఉపవాసం మాత్రమే కాదు, మనసును పవిత్రం చేసుకునే ఆధ్యాత్మిక సాధన. భక్తి, నియమం, దానం, నామస్మరణలతో ఈ వ్రతం ఆచరిస్తే ఆరోగ్యం, ఆనందం, ఐశ్వర్యం కలుగుతాయని పురాణాలు విశ్వసిస్తాయి.
