స్వయం గురువు అనేది ఆత్మసాక్షాత్కారం పొందిన తర్వాత పరబ్రహ్మ శక్తితో ఏకీభవించిన స్థితి. ఈ స్థితిలో వ్యక్తి బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వర, గణేశుల గుణాలను ఏకీకృతం చేసుకుంటాడు.
ఆదిగురువులు—బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వర—పంచభూతాలపై ఆధిపత్యం కలిగి ఉంటారు. వారి సంయుక్త రూపం గణేశుడు. ఈ నాలుగు తలల బ్రహ్మ రూపంతో దత్తాత్రేయుడు ఆదిగురువుగా అవతరించాడు.
స్వయం గురువుగా మారడానికి అత్యంత అవసరమైన లక్షణాలు: నిస్వార్థత, జ్ఞానం, ఇతరులలో ధార్మికతను ప్రసారం చేసే సామర్థ్యం. ఈ లక్షణాలన్నీ శివుని తత్వంలోనే వ్యక్తమవుతాయి.
ఈ స్థితి సాధించిన వ్యక్తి తన చర్యల ద్వారా ఇతరులను ఆధ్యాత్మిక శక్తితో అనుసంధానిస్తాడు. సమాజంలో ఆత్మసాక్షాత్కారం పొందిన వ్యక్తి మాత్రమే నిజమైన గురువుగా మారగలడని ఈ సిద్ధాంతం సూచిస్తుంది.
