వందేమాతరం గేయాన్ని ఆరు చరణాల వరకు పాడటం తప్పనిసరి చేస్తూ తెచ్చిన నిబంధనలను సవాలు చేస్తూ కర్ణాటక సంగీత విద్వాంసుడు టి.ఎం. కృష్ణ సుప్రీంకోర్టులో ప్రజాప్రయోజన వ్యాజ్యం (ప్రజల ప్రయోజనాల కోసం కోర్టులో వేసే పిటిషన్) దాఖలు చేశారు. ఈ గేయాన్ని పూర్తిగా పాడకపోతే శిక్ష విధించేలా 1971 నాటి జాతీయ గౌరవానికి అవమానాల నిరోధక చట్టానికి 2026లో చేసిన సవరణలను ఆయన తన పిటిషన్లో ప్రశ్నించారు.
ప్రధాన న్యాయమూర్తి జస్టిస్ సూర్యకాంత్ నేతృత్వంలోని ధర్మాసనం ఈ అంశంపై కేంద్ర ప్రభుత్వ వివరణ కోరింది. అయితే, ప్రస్తుతానికి కేంద్రానికి ఎటువంటి అధికారిక నోటీసులు జారీ చేయలేదు. వందేమాతరం గేయాన్ని పూర్తిగా పాడకపోవడం శిక్షార్హ నేరమా కాదా అనే చట్టపరమైన అంశాన్ని మాత్రమే కోర్టు పరిశీలించనుంది.
గేయంలోని చివరి నాలుగు చరణాల్లో హిందూ దేవతల ప్రస్తావనలు ఉన్నాయని, వాటిని పాడాలని బలవంతం చేయడం రాజ్యాంగం కల్పించిన లౌకికతకు, మత స్వేచ్ఛకు విరుద్ధమని పిటిషనర్ వాదించారు. రాజ్యాంగంలోని 25, 26 అధికరణలు (మత స్వేచ్ఛను ఇచ్చే నిబంధనలు) కల్పించిన హక్కులకు ఇది భంగం కలిగిస్తుందని ఆయన పేర్కొన్నారు. ఈ సవరణ ఏకపక్షంగా ఉండి వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛను హరిస్తోందని పిటిషనర్ ఆరోపించారు.
కేంద్రం తరఫున సొలిసిటర్ జనరల్ తుషార్ మెహతా ఈ పిటిషన్ను వ్యతిరేకించారు. స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో వందేమాతరం పాత్రను విస్మరించి, దేశంపై విధేయత లేనివారు ఇలాంటి ప్రశ్నలు లేవనెత్తడం సరికాదని ఆయన వాదించారు. అయితే, జాతీయ గీతాన్ని పాడనందుకు ఎవరినీ శిక్షించకూడదని గతంలో ‘బిజోయ్ ఇమ్మాన్యుయేల్’ కేసులో సుప్రీంకోర్టు ఇచ్చిన తీర్పు ఇప్పటికీ అమల్లోనే ఉందని ధర్మాసనం గుర్తుచేసింది.
వందేమాతరం పాడటాన్ని అడ్డుకోవడం లేదా కార్యక్రమాలకు అంతరాయం కలిగించడం వంటి చర్యలను శిక్షార్హంగా మార్చేలా 1971 చట్టానికి సవరణలు చేశారు. ఈ నిబంధనల పరిధిలో వందేమాతరాన్ని చేర్చడంపై ఉన్న అభ్యంతరాలను, రాజ్యాంగపరమైన చిక్కులను సుప్రీంకోర్టు తదుపరి విచారణలో పరిశీలించనుంది.
