బతుకమ్మ
Bathukamma · సద్దుల బతుకమ్మ · బొడ్డెమ్మ · Bathukamma Panduga
తెలంగాణ ఆడపడుచుల పూల పండుగ. తంగేడు, గునుగు పూలతో బతుకమ్మను పేర్చి, పాటలతో ఆడి, చెరువుల్లో నిమజ్జనం చేసే తొమ్మిది రోజుల వేడుక — ఎంగిలిపూల బతుకమ్మతో మొదలై సద్దుల బతుకమ్మతో ముగుస్తుంది.
పండుగ ప్రాముఖ్యత
బతుకమ్మ అంటే "బతుకు + అమ్మ" — జీవాన్ని ఇచ్చే గౌరమ్మ (పార్వతి) ఆరాధన. ప్రకృతిని, పూలను, నీటిని పూజించే తెలంగాణ సంస్కృతికి ప్రతీక. మహాలయ అమావాస్య నాడు ఎంగిలిపూల బతుకమ్మతో ప్రారంభమై దుర్గాష్టమి నాడు సద్దుల బతుకమ్మతో ముగుస్తుంది. 2014లో తెలంగాణ రాష్ట్ర పండుగగా ప్రకటించారు.
ఆచారాలు & పూజ విధానం
ఇత్తడి లేదా రాగి పళ్లెంలో రంగు రంగుల తంగేడు, గునుగు, బంతి పూలను పొరలు పొరలుగా శంకు ఆకారంలో పేర్చాలి — పైభాగంలో పసుపుతో చేసిన గౌరమ్మను ఉంచి అలంకరించాలి.
సాయంత్రం వేళ మహిళలు, యువతులు బతుకమ్మలను తలపై మోసుకుని ఊరి మధ్యలో లేదా వీధి కూడలిలో చేరి, వలయాకారంలో తిరుగుతూ బతుకమ్మ పాటలు పాడుతూ చప్పట్లు కొడుతూ ఆడాలి.
తొమ్మిదవ రోజు (సద్దుల బతుకమ్మ) ప్రత్యేకంగా పెద్ద బతుకమ్మలను పేర్చి, ఆటలు ముగిశాక అందరూ కలిసి దగ్గరలోని చెరువు లేదా కుంటకు వెళ్లి బతుకమ్మను నీటిలో నిమజ్జనం చేయాలి — పూలను వేరుచేసి నీటిలో వదలడం ద్వారా పర్యావరణానికి హాని తగ్గించవచ్చు.
నిమజ్జనం తర్వాత తీసుకెళ్లిన మలీద ముద్దలు, సత్తుపిండి వంటి సద్దులను మహిళలంతా ఒకరికొకరు పంచుకుని తినాలి.
- బతుకమ్మ పేర్చేటప్పుడు రసాయనిక ఎరువులు వేయని, తాజా పూలనే వాడటం ప్రకృతి ఆరాధనకు నిజమైన గౌరవం.
- నిమజ్జనం చేసే చెరువులు, నీటి వనరులను పరిశుభ్రంగా ఉంచేలా ప్లాస్టిక్ వాడకుండా జాగ్రత్త వహించాలి.
- పాటలు తెలియకపోయినా వలయంలో చేరి తాళం వేయడం ద్వారా కూడా వేడుకలో పాలు పంచుకోవచ్చు.
ప్రత్యేక వంటకాలు
శుభాకాంక్షలు పంచుకోండి
బతుకమ్మ పండుగ శుభాకాంక్షలు! గౌరమ్మ దీవెనలతో మీ ఇల్లు పూలవనంలా కళకళలాడాలి. 🌸🌼
