హిందూ సంప్రదాయంలో ఆశ్వయుజ బహుళ అమావాస్య రోజున దీపావళి జరుపుకుంటారు. 2026లో ఈ పండుగ నవంబర్ 8న ఆదివారం వచ్చింది. లక్ష్మీపూజతో పాటు శివపార్వతుల ఆశీస్సుల కోసం కేదారేశ్వర వ్రతాన్ని భక్తిశ్రద్ధలతో నిర్వహించడం ఆనవాయితీ.
పంచాంగం ప్రకారం నవంబర్ 8న ఉదయం 11:16 గంటలకు అమావాస్య తిథి మొదలవుతుంది. కాబట్టి మధ్యాహ్నం తర్వాత పూజ చేయడం ఉత్తమమని పండితులు సూచిస్తున్నారు. ఈ వ్రతాన్ని ఆచరించడం వల్ల కుటుంబంలో సుఖశాంతులు, సౌభాగ్యం, అష్టైశ్వర్యాలు లభిస్తాయని భక్తుల నమ్మకం.
పురాణాల ప్రకారం, శివుని శరీరంలో సగభాగాన్ని పొందాలని పార్వతీదేవి గౌతమ మహర్షి సూచనతో ఈ వ్రతాన్ని చేశారు. అమ్మవారి భక్తికి మెచ్చిన పరమశివుడు ఆమెకు తనలో సగభాగాన్ని ఇచ్చి అర్థనారీశ్వరుడిగా మారారని కథనం. భృగు మహర్షి కేవలం శివుడినే పూజించడంతో అమ్మవారు బాధపడి, శివుడిని ప్రసన్నం చేసుకోవడానికి ఈ వ్రతాన్ని ఆచరించారని చెబుతారు.
పూజ కోసం కేదారేశ్వర స్వామి చిత్రం, శివలింగం, పసుపు, కుంకుమ, గంధం, అక్షతలు, పూలు, పత్రాలు, 21 తమలపాకులు, 21 వక్కలు, నెయ్యి, వత్తులు, ధూపం, కర్పూరం, పండ్లు, అరిసెలు లేదా బూరెలు సిద్ధం చేసుకోవాలి. ఈ వ్రతంలో 21 సంఖ్యకు చాలా ప్రాముఖ్యత ఉంది. ఉదయాన్నే అభ్యంగన స్నానం చేసి, శుభ్రమైన వస్త్రాలు ధరించి పూజా మందిరాన్ని అలంకరించుకోవాలి.
ఈశాన్య దిశలో మండపం ఏర్పాటు చేసి బియ్యంపై కలశాన్ని ఉంచి గణపతి పూజతో కార్యక్రమాన్ని మొదలుపెట్టాలి. 21 పోగులతో చేసిన తోరానికి పసుపు రాసి, 21 ముడులు వేసి పూజలో ఉంచాలి. పంచామృతాలతో అభిషేకం చేసి, శివ అష్టోత్తర శతనామావళి లేదా కేదారేశ్వర స్తోత్రాలతో స్వామిని ఆరాధించాలి.
పూజ ముగిశాక తోరాన్ని చేతికి కట్టుకుని, బ్రాహ్మణులకు వాయనం, పండ్లు, తాంబూలం దానం చేయాలి. అయితే, ప్రాంతం మరియు కుటుంబ ఆచారాలను బట్టి పూజా విధానంలో చిన్నపాటి మార్పులు ఉండవచ్చని గమనించాలి.
