కులాంతర వివాహాలను ప్రోత్సహించేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం డాక్టర్ అంబేద్కర్ సామాజిక సమగ్రత పథకాన్ని అందుబాటులోకి తెచ్చింది. ఈ పథకం కింద అర్హులైన జంటలకు రూ.50 వేల నుంచి గరిష్టంగా రూ.5 లక్షల వరకు ఆర్థిక సాయం అందజేస్తారు. సమాజంలో కుల వివక్షను, అంటరానితనాన్ని రూపుమాపడమే ఈ కార్యక్రమ ప్రధాన లక్ష్యమని ప్రభుత్వం పేర్కొంది.
ఈ ప్రయోజనం పొందాలంటే దంపతులలో ఒకరు షెడ్యూల్డ్ కులానికి (SC) చెందినవారై ఉండాలి, మరొకరు ఎస్సీయేతర వర్గానికి (జనరల్ లేదా ఓబీసీ) చెందినవారై ఉండాలి. అంతేకాకుండా, ఇది వారిద్దరికీ మొదటి వివాహమై ఉండటం తప్పనిసరి. హిందూ వివాహ చట్టం, 1955 లేదా ప్రత్యేక వివాహ చట్టం కింద వివాహం చట్టబద్ధంగా నమోదై ఉండాలి.
వివాహం జరిగిన ఏడాదిలోపు జంటలు ఈ పథకం కోసం దరఖాస్తు చేసుకోవాల్సి ఉంటుంది. డాక్టర్ అంబేద్కర్ ఫౌండేషన్ పర్యవేక్షణలో ఈ పథకం అమలవుతోంది. అర్హత ఉన్నవారు తమ రాష్ట్ర సాంఘిక సంక్షేమ శాఖ కార్యాలయాల ద్వారా లేదా కేంద్ర ప్రభుత్వ అధికారిక వెబ్సైట్ను సందర్శించి దరఖాస్తు ప్రక్రియను పూర్తి చేయవచ్చు.
ఇదే తరహాలో ఉత్తర్ ప్రదేశ్, బీహార్, రాజస్థాన్, మధ్యప్రదేశ్ వంటి రాష్ట్రాలు కూడా సొంతంగా కులాంతర వివాహ ప్రోత్సాహక పథకాలను అమలు చేస్తున్నాయి. ఆయా రాష్ట్రాల నిబంధనల ప్రకారం అందించే ఆర్థిక సాయం మొత్తంలో వ్యత్యాసాలు ఉంటాయి.
