పసిఫిక్ మహాసముద్రంలో సముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతలు అసాధారణంగా పెరుగుతుండటంతో, ఎల్‌నినో (భూమధ్యరేఖ వెంబడి సముద్ర జలాలు వేడెక్కి, గాలుల దిశ మారి ఆసియా దేశాల్లో వర్షాలు తగ్గించే పరిస్థితి) తీవ్రరూపం దాల్చుతోంది. అక్టోబర్ నుంచి డిసెంబర్ 2026 మధ్య ఇది మరింత బలపడి, వచ్చే ఏడాది మార్చి వరకు కొనసాగవచ్చని శాస్త్రవేత్తలు అంచనా వేస్తున్నారు. అయితే, దీనిని 'సూపర్ ఎల్‌నినో' అని పిలుస్తున్నప్పటికీ, అధికారిక వాతావరణ వర్గీకరణలో ఈ పదానికి గుర్తింపు లేదని కేంద్ర ప్రభుత్వం స్పష్టం చేసింది.

ఈ ఏడాది జూన్‌లో బలహీనంగా మొదలైన ఎల్‌నినో, జులై నాటికి మోస్తరు స్థాయికి చేరుకుంది. సాధారణంగా సముద్ర ఉష్ణోగ్రతలు 0.5 డిగ్రీల సెల్సియస్ పెరగడం సహజం, కానీ ప్రస్తుతం అవి 3 డిగ్రీల సెల్సియస్ వరకు పెరిగాయి. ఈ ఉష్ణోగ్రతలు రెండు డిగ్రీల సెల్సియస్ దాటితే అది తీవ్రమైన పరిస్థితులకు దారితీస్తుందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. ఫలితంగా ఈ ఏడాది వర్షపాతం చాలా కాలంగా ఉన్న సగటులో కేవలం 92 శాతమే నమోదయ్యే అవకాశం ఉంది.

ఎల్‌నినో ప్రభావంతో తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్‌తో సహా దేశవ్యాప్తంగా వర్షపాతంలో తీవ్ర లోటు కనిపిస్తోంది. జులై 20 నాటికి తెలంగాణలో 31 జిల్లాలు, ఏపీలో 26 జిల్లాలకు గాను 19 జిల్లాల్లో వర్షపాతం లోటు నమోదైంది. ముఖ్యంగా రాయలసీమలో వర్షాలు లేక డ్రై స్పెల్ (సుదీర్ఘ వర్షాభావ కాలం) కొనసాగుతోంది. దీనివల్ల భూగర్భ జలాలు అడుగంటి, సాగునీటి ప్రాజెక్టుల్లో నీటి నిల్వలు తగ్గుతున్నాయి.

వ్యవసాయంపై దీని ప్రభావం ఇప్పటికే స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. జులై మధ్య నాటికి తెలంగాణలో సాధారణం కంటే 45 శాతం, ఏపీలో 29 శాతం మాత్రమే సాగు విస్తీర్ణం నమోదైంది. వరి నాట్లు, పప్పుధాన్యాలు, పత్తి సాగు గణనీయంగా వెనకబడ్డాయి. వర్షాలు కురిసినా అవి అదనులో లేకపోవడం వల్ల పంట దిగుబడిపై రైతులు ఆశలు వదులుకోవాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది.

గతంలో 1876-78 మధ్య కాలంలో వచ్చిన ఇలాంటి తీవ్రమైన ఎల్‌నినో వల్ల ప్రపంచవ్యాప్తంగా 5 కోట్ల మంది, భారత్‌లో 96 లక్షల మంది మృత్యువాత పడ్డారు. ఇప్పుడు కూడా ఆహార సంక్షోభం, గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థ దెబ్బతినే ప్రమాదం ఉందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. రాబోయే రోజుల్లో తాగునీటి ఎద్దడిని ఎదుర్కోవడానికి ప్రభుత్వాలు ఇప్పటికే ప్రణాళికలు సిద్ధం చేసుకుంటున్నాయి.