సెప్టెంబర్ నుంచి నవంబర్ వరకు వచ్చే పండగల సమయంలో వంటనూనెల వినియోగం భారీగా పెరుగుతుంది. అయితే, ఇప్పటికే దేశంలో వంటనూనెల ధరలు 20 శాతానికి పైగా పెరిగి ఆహార ద్రవ్యోల్బణాన్ని (వస్తువుల ధరలు పెరగడం వల్ల డబ్బు విలువ తగ్గడం) పెంచుతున్నాయి. ఆగస్టు నెలలో రిటైల్ ద్రవ్యోల్బణం పెరగడానికి కూడా ఈ ధరల పెరుగుదలే ప్రధాన కారణమని ప్రభుత్వం గుర్తించింది.
భారత్ తన వంటనూనె అవసరాల్లో దాదాపు మూడింట రెండు వంతులను విదేశాల నుంచే దిగుమతి చేసుకుంటుంది. మలేషియా, ఇండోనేషియా, అర్జెంటీనా, రష్యా, ఉక్రెయిన్ వంటి దేశాల నుంచి పామ్ ఆయిల్, సోయాబీన్ ఆయిల్, సన్ఫ్లవర్ ఆయిల్ను భారత్ కొనుగోలు చేస్తోంది. ఈ నేపథ్యంలో వినియోగదారులకు ఉపశమనం కలిగించేందుకు దిగుమతి సుంకాలను సుమారు 5 శాతం వరకు తగ్గించాలని ప్రభుత్వం పరిశీలిస్తోంది.
అయితే, ఈ నిర్ణయం తీసుకునేటప్పుడు దేశీయ నూనెగింజల రైతుల ప్రయోజనాలను కూడా ప్రభుత్వం పరిగణనలోకి తీసుకుంటోంది. సుంకాలను భారీగా తగ్గిస్తే సోయాబీన్ ధరలు పడిపోయి రైతులకు నష్టం వాటిల్లే ప్రమాదం ఉంది. అందుకే రైతులకు నష్టం కలగకుండా, వినియోగదారులకు ధరల భారం తగ్గించేలా సమతుల్యత పాటించాలని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.
గతంలో మే 2025లో ముడి వంటనూనెలపై ప్రాథమిక దిగుమతి సుంకాన్ని 10 శాతానికి తగ్గించారు. అప్పుడు వ్యవసాయ మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి సెస్ (వ్యవసాయ రంగం కోసం ప్రభుత్వం వసూలు చేసే అదనపు పన్ను), సోషల్ వెల్ఫేర్ సర్ఛార్జ్ కలిపి మొత్తం ప్రభావవంతమైన సుంకం 16.5 శాతంగా ఉంది. గతంలో సుంకాలు తగ్గించినప్పుడు అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో ధరలు పెరిగిన విషయాన్ని నిపుణులు గుర్తు చేస్తున్నారు.
ప్రస్తుతం భారత్ సుంకాలు తగ్గిస్తే, అంతర్జాతీయంగా పామ్, సోయా ఆయిల్ ధరలు మళ్లీ పెరిగే అవకాశం ఉందని నిపుణులు ఆందోళన చెందుతున్నారు. రష్యా-ఉక్రెయిన్ యుద్ధం, ఎల్ నినో (వాతావరణ మార్పుల వల్ల సముద్రపు నీటి ఉష్ణోగ్రతలు పెరగడం) వంటి కారణాలతో ప్రపంచవ్యాప్తంగా ధరలు ఇప్పటికే ప్రభావితమయ్యాయి. విదేశాల్లో ధరలు పెరిగితే, ప్రభుత్వం సుంకాలు తగ్గించినా ఆ ప్రయోజనం సామాన్యులకు అందుతుందా లేదా అనేది స్పష్టత లేదు. దీనిపై ప్రభుత్వం ఇంకా ఎలాంటి అధికారిక నిర్ణయం తీసుకోలేదు.
