2026-27 ఆర్థిక సంవత్సరంలో కేంద్ర ప్రాయోజిత పథకాల (CSS - కేంద్ర ప్రభుత్వం రాష్ట్రాలకు ఇచ్చే అభివృద్ధి నిధులు) కింద రూ. 20 వేల కోట్లు ఖర్చు చేయాలని ప్రభుత్వం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. అయితే, ఇప్పటివరకు కేంద్రం నుంచి రూ. 6,686.93 కోట్లు, రాష్ట్ర వాటాగా రూ. 4,168.44 కోట్లు కలిపి మొత్తం రూ. 10,855 కోట్లు అందుబాటులోకి వచ్చాయి. ఇందులో కేవలం రూ. 6,982 కోట్లు మాత్రమే ఖర్చు కావడంతో ప్రభుత్వం అధికారులపై గుర్రుగా ఉంది.
ముఖ్యంగా ఇరిగేషన్, రోడ్లు భవనాలు, రవాణా, మైనార్టీ సంక్షేమం, పంచాయతీరాజ్, వ్యవసాయం, వైద్యారోగ్యం, మున్సిపల్, అటవీ శాఖల్లో నిధుల వినియోగం 50 శాతం లోపే ఉంది. ప్రధానమంత్రి కృషి సించాయి యోజన (PMKSY - సాగునీటి ప్రాజెక్టుల పథకం), స్వచ్ఛభారత్ మిషన్, నేషనల్ హెల్త్ మిషన్ (NHM - ఆరోగ్య సేవల పథకం) వంటి కీలక పథకాల పనులు నత్తనడకన సాగుతున్నాయి. ఈ నిధులను సకాలంలో ఖర్చు చేయకపోతే కేంద్రం నుంచి తదుపరి విడత నిధులు నిలిచిపోయే ప్రమాదం ఉందని ప్రభుత్వం ఆందోళన చెందుతోంది.
మరోవైపు, గిరిజన సంక్షేమం, బీసీ సంక్షేమం, పరిశ్రమలు, ఎస్సీ అభివృద్ధి శాఖలు మాత్రం నిధులను సమర్థవంతంగా ఖర్చు చేసి ముందంజలో ఉన్నాయి. ఏకలవ్య మోడల్ రెసిడెన్షియల్ స్కూల్స్ (EMRS - గిరిజన విద్యార్థుల కోసం ప్రత్యేక పాఠశాలలు), పోస్ట్ మెట్రిక్ స్కాలర్‌షిప్‌లు, పీఎం-యశస్వి వంటి పథకాల నిధులను లబ్ధిదారులకు సకాలంలో చేరవేశారు. మైనార్టీ సంక్షేమం మినహా మిగిలిన సంక్షేమ శాఖలన్నీ నిధుల వినియోగంలో ఆదర్శంగా నిలిచాయి.
గత బీఆర్ఎస్ ప్రభుత్వ హయాంలో కేంద్ర నిధులను ఇతర కార్యక్రమాలకు దారి మళ్లించడం (డైవర్షన్) ప్రస్తుత సమస్యలకు ప్రధాన కారణమని కేంద్రం భావిస్తోంది. దీనివల్ల కేంద్రం రాష్ట్రంపై కఠినంగా వ్యవహరిస్తూ, పాత నిధులకు సంబంధించి వినియోగ ధ్రువీకరణ పత్రాలు (UCs - నిధులు ఖర్చు చేసినట్లు ఇచ్చే పత్రాలు) తక్షణమే సమర్పించాలని కోరుతోంది.
ప్రస్తుతం అమలవుతున్న 'SNA స్పర్ష్' (సింగిల్ నోడల్ అకౌంట్ స్పర్ష్ - నిధుల పారదర్శకత కోసం కేంద్రం తెచ్చిన కొత్త విధానం) నిబంధనల ప్రకారం, రాష్ట్రం తన వాటాను ముందుగా జమ చేస్తేనే కేంద్రం నిధులను విడుదల చేస్తుంది. ఈ నేపథ్యంలో, అధికారులు వెంటనే మేల్కొని రాష్ట్ర వాటాను జమ చేయించి, కేంద్ర నిధులను పూర్తిస్థాయిలో రాబట్టాలని సీఎంఓ (ముఖ్యమంత్రి కార్యాలయం) స్పష్టమైన ఆదేశాలు జారీ చేసింది.
