ఓటర్ల జాబితా ప్రత్యేక సవరణ ప్రక్రియ (SIR) — అంటే ఓటర్ల జాబితాను క్రమబద్ధీకరించే పద్ధతి — ప్రస్తుతం చర్చనీయాంశంగా మారింది. ముగ్గురు సభ్యులు ఉండే ఎన్నికల సంఘంలో, ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ జ్ఞానేశ్ కుమార్ తీసుకున్న నిర్ణయాలను మిగిలిన ఇద్దరు కమిషనర్లు సుఖ్బీర్ సింగ్ సంధు, వివేక్ జోషి వ్యతిరేకించినట్లు ఇండియన్ ఎక్స్ప్రెస్ నివేదిక వెల్లడించింది.
గత 10 నెలల్లో వీరు 14 సార్లు వివిధ విధానాలపై లిఖితపూర్వక అభ్యంతరాలు తెలిపారని ఆ నివేదిక పేర్కొంది. కొత్త ఓటర్ల నమోదు, ఓటర్ల పేర్ల తొలగింపు, పునరుద్ధరణ, అలాగే ఓటర్ల డేటాబేస్ యాక్సెస్ను కేంద్రీకరించడం వంటి అంశాలపై వీరు ప్రశ్నలు లేవనెత్తారు. కొత్త ఓటర్ల నమోదు కోసం వాడే ఫారమ్-6లో మార్పులు చేయడంపై కూడా వీరు అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేశారు.
అయితే, ఈ ఆరోపణలను కేంద్ర ఎన్నికల సంఘం తోసిపుచ్చింది. తాము తీసుకునే తుది నిర్ణయాలన్నీ ముగ్గురు కమిషనర్ల సమ్మతితోనే జరుగుతున్నాయని సంఘం స్పష్టం చేసింది. ఈ నివేదిక బయటకు రావడంతో ప్రతిపక్ష పార్టీలు ఎన్నికల సంఘంపై తీవ్ర స్థాయిలో విమర్శలు గుప్పిస్తున్నాయి.
కాంగ్రెస్ నేత రాహుల్ గాంధీ స్పందిస్తూ, ఈ వ్యవహారంపై సుప్రీంకోర్టు సుమోటోగా — అంటే ఎవరూ ఫిర్యాదు చేయకపోయినా స్వయంగా — విచారణ చేపట్టాలని కోరారు. బీజేపీ, ఆర్ఎస్ఎస్, ఎన్నికల సంఘం కలిసి దేశద్రోహానికి పాల్పడ్డాయని ఆయన ఆరోపించారు. ఓట్ల చోరీ అనేది భారత ప్రజలపై నేరమని, రాజ్యాంగంపై దాడి అని ఆయన అభివర్ణించారు.
మరోవైపు, ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీ నేత సౌరభ్ భరద్వాజ్ జ్ఞానేశ్ కుమార్ను సస్పెండ్ చేయాలని డిమాండ్ చేశారు. ఎన్నికల సంఘం విశ్వసనీయత దెబ్బతిందని కాంగ్రెస్ ఎంపీ మనీష్ తివారీ ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. శివసేన ఎంపీ సంజయ్ రౌత్ మాట్లాడుతూ, ఓటర్ల పేర్ల తొలగింపు ప్రక్రియలో అధికారాలను ప్రైవేట్ సంస్థలకు బదిలీ చేశారని ఆరోపించారు.
ఎన్నికల సంఘం సభ్యులు తమ విధులను స్వేచ్ఛగా, నిష్పక్షపాతంగా నిర్వహించలేకపోతే అది ప్రజాస్వామ్యానికి ప్రమాదకరమని రాహుల్ గాంధీ హెచ్చరించారు. చట్టపరమైన విధానాలు పాటించకపోతే నిర్ణయాల చెల్లుబాటుపై ప్రశ్నలు తలెత్తుతాయని, అవసరమైతే ఎన్నికల కమిషనర్పై అభిశంసన — అంటే పదవి నుంచి తొలగించే ప్రక్రియ — చేపట్టాలని మనీష్ తివారీ సూచించారు.
