AI సాంకేతికత వల్ల ఉత్పన్నమయ్యే ఇ-వ్యర్థాల పరిమాణం గతంలో అంచనా వేసిన దానికంటే చాలా ఎక్కువగా ఉంటుందని బాసెల్ యాక్షన్ నెట్వర్క్ (BAN) అనే లాభాపేక్షలేని సంస్థ తన నివేదికలో పేర్కొంది. 2050 నాటికి AI సంబంధిత పరికరాల వల్ల 395 నుంచి 617 మిలియన్ మెట్రిక్ టన్నుల వ్యర్థాలు పేరుకుపోతాయని ఈ సంస్థ అంచనా వేస్తోంది. ఇది సుమారు 23 మిలియన్ల షిప్పింగ్ కంటైనర్లను నింపడానికి సరిపడా చెత్తతో సమానం.
గత అధ్యయనాలు కేవలం సర్వర్లు, GPUల (గ్రాఫిక్స్ ప్రాసెసింగ్ యూనిట్లు)పై మాత్రమే దృష్టి పెట్టడం వల్ల వాస్తవ పరిస్థితిని తక్కువగా అంచనా వేశాయని నివేదిక తెలిపింది. BAN తన గణనలో విద్యుత్ సరఫరా, శీతలీకరణ వ్యవస్థలు, బ్యాకప్ పవర్ మరియు నెట్వర్కింగ్ పరికరాలను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకుంది. డేటా సెంటర్ సామర్థ్యంలో ఒక గిగావాట్కు 70,000 మెట్రిక్ టన్నుల ఇ-వ్యర్థాలు వెలువడుతున్నాయని సంస్థ గుర్తించింది.
AI బరువులేనిదిగా అనిపించినప్పటికీ, ప్రతి మోడల్ అత్యాధునిక హార్డ్వేర్పై ఆధారపడి ఉంటుందని BAN వ్యవస్థాపకుడు జిమ్ పుకెట్ తెలిపారు. కంపెనీలు, ప్రభుత్వాలు ఈ వ్యర్థాల సునామీని ఎదుర్కోవడానికి సిద్ధం కాకపోతే, ఇది ఇప్పటికే ఉన్న విషపూరిత వ్యర్థాల సంక్షోభాన్ని మరింత తీవ్రతరం చేస్తుందని ఆయన హెచ్చరించారు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఏటా ఉత్పత్తి అయ్యే 68.3 మిలియన్ టన్నుల ఇ-వ్యర్థాలలో నాలుగింట ఒక వంతు కంటే తక్కువ మాత్రమే అధికారికంగా రీసైకిల్ అవుతున్నాయి.
చాలా వరకు వ్యర్థాలు అనధికారిక సేకరణ కేంద్రాలకు చేరుతున్నాయి, అక్కడ పరికరాలను కాల్చడం లేదా పాతిపెట్టడం వల్ల సీసం, క్రోమియం వంటి విష పదార్థాలు విడుదలవుతున్నాయి. ప్రమాదకర వ్యర్థాల అంతర్జాతీయ రవాణాను నియంత్రించే బాసెల్ కన్వెన్షన్ అనే ఒప్పందాన్ని అమెరికా ఇంకా ఆమోదించలేదు. దీంతో అమెరికా నుంచి వ్యర్థాలు విదేశాలకు తరలివెళ్లి, అక్కడ కార్మికులు, పిల్లల ఆరోగ్యానికి ముప్పు కలిగిస్తున్నాయి.
2030 నాటికి ప్రపంచ డేటా సెంటర్ సామర్థ్యం 219 గిగావాట్లకు చేరుతుందని మెకిన్సే అంచనా వేసింది. ఈ నేపథ్యంలో, AI వల్ల ఏటా 8.6 మిలియన్ల నుంచి 13.1 మిలియన్ మెట్రిక్ టన్నుల ఎలక్ట్రానిక్ పరికరాలు పనికిరాకుండా పోతాయని అంచనా. ఈ వ్యర్థాల సమస్యను పరిష్కరించడానికి అంతర్జాతీయ స్థాయిలో కఠినమైన ప్రణాళికలు అవసరమని నివేదిక స్పష్టం చేస్తోంది.
