గతంలో దౌత్యం అంటే కేవలం రాజకీయ, భద్రతా అంశాలకే పరిమితం కాగా, ప్రస్తుత శతాబ్దంలో భారత్ తన విదేశాంగ విధానాన్ని పౌర కేంద్రీకృత దౌత్యం వైపు మళ్లించింది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా 35.4 మిలియన్లకు పైగా ఉన్న భారతీయ ప్రవాసులు మాతృభూమి ఆర్థిక వ్యవస్థకు పెట్టుబడులు, రెమిటెన్స్ల రూపంలో తోడ్పాటు అందిస్తున్నారు. వీరు నివసిస్తున్న దేశాల్లోని ప్రభుత్వాల్లో కీలక పాత్ర పోషిస్తుండటంతో, వారిని విదేశీ సంబంధాల్లో ముఖ్య భాగస్వాములుగా ప్రభుత్వం పరిగణిస్తోంది.
ప్రవాసుల సంక్షేమం కోసం విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ పాస్పోర్ట్ సేవలను డిజిటలైజ్ చేయడంతో పాటు, అన్ని జిల్లాల్లో పాస్పోర్ట్ దరఖాస్తు కేంద్రాలను ఏర్పాటు చేసింది. ప్రయాణానికి ముందు శిక్షణ ఇచ్చే పీడీఓటీ (Pre-Departure Orientation and Training) కార్యక్రమం, ప్రవాసీ భారతీయ బీమా యోజన వంటి పథకాలను అమలు చేస్తోంది. ఎనిమిది దేశాలతో వలస ఒప్పందాలు, పంతొమ్మిది దేశాలతో సామాజిక భద్రతా ఒప్పందాలను కుదుర్చుకోవడం ద్వారా కార్మికులకు మెరుగైన పని వాతావరణాన్ని కల్పిస్తోంది.
అత్యవసర పరిస్థితుల్లో సాయం కోసం మదద్ అనే బహుభాషా పోర్టల్ను, భారతీయ సమాజ సంక్షేమ నిధిని ప్రభుత్వం అందుబాటులోకి తెచ్చింది. రాయబార కార్యాలయాల్లో క్రమం తప్పకుండా నిర్వహించే ఓపెన్ హౌస్ల ద్వారా ప్రవాసుల ఫిర్యాదులను పరిష్కరిస్తున్నారు.
