సింధూ నదీ జలాలను సమర్థవంతంగా వాడుకునేందుకు భారత్ ఈ కొత్త ప్రయత్నం మొదలుపెట్టింది. లద్దాఖ్లోని ఉప్సీ ప్రాంతంలో సింధూ నదిపై సిమెంట్, కాంక్రీట్ వంటివి ఏవీ వాడకుండా, కేవలం సహజ రాళ్లతో భారత్ తొలి రాతి చెక్డ్యామ్ను నిర్మించింది. పర్యావరణానికి హాని కలగని విధంగా తక్కువ ఖర్చుతో ఈ నిర్మాణాన్ని పూర్తి చేశారు.
ఈ చెక్డ్యామ్ వల్ల సింధూ నదిలో నీటిమట్టం దాదాపు 10 అడుగుల మేర పెరిగింది. గతంలో నదిలో నీరు చాలా లోతుగా ప్రవహించడం వల్ల పంపుల ద్వారా నీటిని తోడుకోలేక రైతులు ఇబ్బందులు పడేవారు. ఇప్పుడు నీటిమట్టం పెరగడంతో సాగునీరు సులభంగా అందుబాటులోకి వచ్చిందని స్థానికులు సంతోషం వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
ఈ చెక్డ్యామ్ సుమారు 40 మిలియన్ లీటర్ల నీటిని నిల్వ చేయగలదు. ఇక్కడ నిల్వ చేసిన నీటిని ఇగూ-ఫే (Igoo-Phey) అనే సాగునీటి కాలువ ద్వారా పొలాలకు తరలిస్తారు. ముఖ్యంగా వసంతకాలంలో విత్తనాలు వేసే సమయంలో ఎదురయ్యే నీటి కొరతను అధిగమించేందుకు ఈ ప్రాజెక్టు ఎంతో ఉపయోగపడుతుందని అధికారులు చెబుతున్నారు.
లద్దాఖ్ వంటి ఎత్తైన ఎడారి ప్రాంతాల్లో వ్యవసాయ భూములకు నీరు అందించడం చాలా కాలంగా సవాలుగా మారింది. ఈ సమస్యను పరిష్కరించేందుకు లద్దాఖ్ యంత్రాంగం మరో 36 రాతి చెక్డ్యామ్లను నిర్మించాలని కేంద్ర జలశక్తి మంత్రిత్వ శాఖకు ప్రతిపాదనలు పంపింది. సుమారు రూ.56 కోట్ల వ్యయంతో చేపట్టే ఈ ప్రాజెక్టులు పూర్తయితే వేల ఎకరాలకు సాగునీటి సౌకర్యం మెరుగుపడుతుంది.
మరోవైపు, భారత్-పాకిస్థాన్ మధ్య సింధూ జలాల ఒప్పందం (Indus Waters Treaty) — అంటే సింధూ నది నీటి పంపకాలపై రెండు దేశాల మధ్య ఉన్న ఒప్పందం — వివాదంలో ఉన్న సమయంలో ఈ ప్రాజెక్టు ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది. ఈ అంశంపై అంతర్జాతీయంగా న్యాయపరమైన పరిణామాలు కొనసాగుతున్నాయి. లద్దాఖ్లో స్థానిక అవసరాల కోసం నీటిని వాడుకునే దిశగా ఈ ప్రాజెక్టును భారత్ చేపట్టింది.
