ప్రతి గ్రామం, పట్టణానికి ప్రత్యేక జల భద్రతా ప్రణాళికను రూపొందించి, దానిని రాష్ట్ర ఆస్తుల రిజిస్టర్తో అనుసంధానించాలని మంత్రి ఉత్తమ్ కుమార్ రెడ్డి ప్రతిపాదించారు. న్యూఢిల్లీలో జరిగిన జల్ సంచయ్ జన్ భాగీదారి — నీటి సంరక్షణలో ప్రజల భాగస్వామ్యాన్ని పెంచే ప్రభుత్వ కార్యక్రమం — సదస్సులో ఆయన ఈ సూచనలు చేశారు. నీటి సంరక్షణ ప్రాజెక్టులకు ప్రత్యేక గుర్తింపు, బాధ్యతాయుత సంరక్షకులు, కొలవగల ఫలితాలు ఉండేలా ఏకీకృత జాతీయ విధానం అవసరమని ఆయన నొక్కి చెప్పారు.
నీటి వనరుల నిర్వహణలో విభజిత ప్రణాళికలు, నకిలీ పనులు, పేలవ నిర్వహణను అరికట్టేందుకు ప్రతి వనరును జియో-ట్యాగ్ చేయాలని మంత్రి కోరారు. అంటే, ప్రతి నీటి వనరును ఉపగ్రహ ఆధారిత సాంకేతికతతో గుర్తించి, దానికి కేటాయించిన నిధులు, బాధ్యత వహించే సంస్థ వివరాలను ఆన్లైన్లో అనుసంధానించాలని ఆయన సూచించారు. తాగునీరు, వ్యవసాయం, పర్యావరణ పరిరక్షణలను కలిపి జల భద్రతను ఒక ప్రజా లక్ష్యంగా మార్చాలని ఆయన పేర్కొన్నారు.
తెలంగాణ సాధించిన ప్రగతిని మంత్రి ఈ సందర్భంగా వివరించారు. 2025లో జల్ సంచయ్ జన్ భాగీదారిలో తెలంగాణ అత్యుత్తమ పనితీరు కనబరిచిందని, దేశంలోని అగ్ర 50 నీటి సంరక్షణ జిల్లాల్లో 13 జిల్లాలు తెలంగాణవేనని ఆయన తెలిపారు. రాష్ట్రంలో మొత్తం 44,360 నీటి వనరులు ఉండగా, అందులో 28,739 వనరుల్లో పనులు చేపట్టామని, 22,428 పనులు పూర్తయ్యాయని ఆయన వెల్లడించారు.
రాష్ట్రంలోని 159 ప్రధాన, మధ్యతరహా జలాశయాల సామర్థ్యం 929 టీఎంసీలుగా ఉంది. అయితే 18 ప్రాజెక్టుల అధ్యయనాల ప్రకారం, మట్టి పేరుకుపోవడం వల్ల సుమారు 22.95 శాతం సామర్థ్యం అంటే 40.97 టీఎంసీలు తగ్గిపోయాయని మంత్రి ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. ప్రస్తుతం లోయర్ మానేరు, మిడ్ మానేరు, కాదెం జలాశయాల్లో మట్టిని తొలగించే పనులు ప్రయోగాత్మకంగా జరుగుతున్నాయని ఆయన తెలిపారు.
తెలంగాణలోని నీటిపారుదల ప్రాజెక్టులకు పీఎంకేఎస్వై — ప్రధాన మంత్రి కృషి సించాయి యోజన అనే కేంద్ర పథకం — కింద సహాయం అందించాలని మంత్రి కోరారు. ఎఫ్ఆర్బీఎం — రాష్ట్రాల అప్పులపై పరిమితులు విధించే చట్టం — నిబంధనల్లో సడలింపులు, మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి నిధి రుణాలు, పర్యావరణ అనుమతులు, అంతర్ రాష్ట్ర జల వివాదాల్లో సహకారం అందించాలని ఆయన కేంద్రాన్ని కోరారు. వర్షపాతం, ప్రవాహ అంచనాలు, జలాశయాల నిర్వహణ కోసం కృత్రిమ మేధస్సును వినియోగించాలని, కేంద్ర జల కమిషన్ రాష్ట్రాలతో సమన్వయాన్ని పెంచుకోవాలని ఆయన సూచించారు.
