చైనా, రష్యా నేతృత్వంలోని షాంఘై కోఆపరేషన్ ఆర్గనైజేషన్ (SCO) — ఇది ఆసియా దేశాల మధ్య భద్రత, ఆర్థిక సహకారం కోసం ఏర్పడిన కూటమి. ఇందులో పూర్తిస్థాయి సభ్యత్వం పొందేందుకు టర్కీ ఆసక్తి చూపుతోంది. టర్కీ అధ్యక్షుడు రెసెప్ తయ్యిప్ ఎర్డొగన్ ఈ మేరకు సంకేతాలిచ్చారు. అయితే, ఈ కూటమిలో చేరినా పాశ్చాత్య దేశాలతో, ముఖ్యంగా NATO (అమెరికా వంటి దేశాల సైనిక కూటమి)తో ఉన్న సంబంధాలను వదులుకోమని ఆయన స్పష్టం చేశారు.
టర్కీతో సంబంధాలను మెరుగుపర్చుకోవాలని భారత్ భావిస్తున్నా, పాకిస్థాన్తో ఆ దేశానికి ఉన్న వ్యూహాత్మక బంధం అడ్డంకిగా మారింది. కశ్మీర్ అంశంపై టర్కీ పదేపదే విమర్శలు చేయడం, 2019లో ఆర్టికల్ 370 రద్దును వ్యతిరేకించడం భారత్కు అసంతృప్తిని కలిగిస్తోంది. పాకిస్థాన్కు టర్కీ సైనిక సహాయం అందిస్తోందన్న వార్తలను అంకారా ఖండించినా, గతంలో పాకిస్థాన్ టర్కీ తయారీ డ్రోన్లను వాడటం భారత్లో ఆందోళన పెంచింది.
ఇరు దేశాల మధ్య వాణిజ్యం 2002లో 700 మిలియన్ డాలర్లు ఉండగా, 2022 నాటికి 13.8 బిలియన్ డాలర్లకు పెరిగింది. భారత్ పెద్ద మార్కెట్ కావడంతో, ఆర్థిక ప్రయోజనాల కోసం సంబంధాలను కాపాడుకోవాల్సిన అవసరం టర్కీకి ఉంది. అందుకే, నాలుగేళ్ల విరామం తర్వాత 2026 ఏప్రిల్లో ఇరు దేశాలు విదేశాంగ కార్యాలయ స్థాయి చర్చలను తిరిగి ప్రారంభించాయి.
ఈ చర్చల్లో వాణిజ్యం, పెట్టుబడులు, ఉగ్రవాద వ్యతిరేక చర్యలు వంటి అంశాలపై దృష్టి పెట్టారు. పరారీలో ఉన్న డ్రగ్ స్మగ్లర్ సలీం డోలాను భారత్కు అప్పగించడంలో టర్కీ సహకరించడం వంటి ఆచరణాత్మక చర్యలు కూడా కనిపిస్తున్నాయి. పాకిస్థాన్తో తమ సంబంధాలు భారత్తో ద్వైపాక్షిక సంబంధాలకు ఆటంకం కాదని టర్కీ భరోసా ఇచ్చే ప్రయత్నం చేస్తోంది.
టర్కీ ఒకవేళ SCOలో చేరితే, ఇప్పటికే సభ్యదేశంగా ఉన్న పాకిస్థాన్తో ఆ దేశం మరింత సన్నిహితమయ్యే అవకాశం ఉంది. పాశ్చాత్య భద్రతా వ్యవస్థలో ఉంటూనే, చైనా, రష్యా కూటములతో సంబంధాలను ఎలా సమతుల్యం చేసుకుంటుందన్నది కీలకం. పాకిస్థాన్తో బంధం భారత్తో సంబంధాలపై ప్రభావం చూపదని టర్కీ న్యూఢిల్లీని ఎలా ఒప్పిస్తుందన్నదే ఇప్పుడు ప్రధాన ప్రశ్నగా మిగిలింది.
