1990వ దశకంలో ఉత్తర అంటారియోలోని కిడ్ క్రీక్ గనిలో జియోకెమిస్ట్ల బృందం ఒక బిలియన్ సంవత్సరాల నాటి పురాతన ఉప్పునీటిని కనుగొంది. ఈ నీటిలో హైడ్రోజన్ను ఆహారంగా తీసుకునే సూక్ష్మజీవులు ఉన్నట్లు గుర్తించారు. ఇప్పుడు టొరంటో విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన జియోకెమిస్ట్ బార్బరా షేర్వుడ్ లొల్లర్, ఈ గనిలోని హైడ్రోజన్ డేటాను మళ్లీ పరిశీలిస్తూ, దీనిని సున్నా-కార్బన్ ఇంధనంగా ఎలా మార్చుకోవాలో అన్వేషిస్తున్నారు.
సాధారణంగా హైడ్రోజన్ ఉత్పత్తి ప్రక్రియలో గ్రీన్హౌస్ వాయు ఉద్గారాలు విడుదలవుతాయి, కానీ భూగర్భంలో సహజంగా లభించే 'భౌగోళిక హైడ్రోజన్'ను వెలికితీయడం ద్వారా ఈ సమస్యను అధిగమించవచ్చు. ఐరన్-రిచ్ రాక్ (ఇనుము అధికంగా ఉండే రాతి పొరలు)తో నీరు రసాయన చర్య జరపడం వల్ల లేదా రేడియోధార్మిక క్షయం ద్వారా భూమి లోపల ఈ వాయువు ఉత్పత్తి అవుతుంది. US జియోలాజికల్ సర్వే అంచనా ప్రకారం, భూమి క్రస్ట్లో ట్రిలియన్ల టన్నుల హైడ్రోజన్ ఉండవచ్చు.
ప్రస్తుతం ఆస్ట్రేలియన్ సంస్థ హైటెర్రా, బిల్ గేట్స్ మద్దతు ఉన్న కొలోమా వంటి డజన్ల కొద్దీ స్టార్టప్లు ఈ వాయువు కోసం అన్వేషణ మొదలుపెట్టాయి. అయితే, వాణిజ్యపరంగా లాభదాయకమైన నిల్వలను ఎవరూ ఇంకా కనుగొనలేదు. కంపెనీలు పెట్టుబడులను ఆకర్షించే ప్రయత్నంలో ఉండటంతో, తాము సేకరించిన డేటాను బయటపెట్టడానికి వెనకాడుతున్నాయి.
కిడ్ క్రీక్ గనిలోని 35 బోర్హోల్స్ (భూమిలో వేసిన రంధ్రాలు) డేటాను పరిశీలించగా, ఏడాదికి సగటున ఎనిమిది కిలోగ్రాముల హైడ్రోజన్ విడుదలవుతున్నట్లు షేర్వుడ్ లొల్లర్ గుర్తించారు. అక్కడ ఉన్న 14,000 బోర్హోల్స్ ద్వారా ఏటా 140 మెట్రిక్ టన్నుల వాయువు వృథాగా పోతోంది. ఈ మొత్తాన్ని సంగ్రహిస్తే గని కార్యకలాపాలకు అవసరమైన శక్తిని అందించవచ్చని ఆమె చెబుతున్నారు.
సహజ హైడ్రోజన్ ఉత్పత్తిని వేగవంతం చేసేందుకు పరిశోధకులు కొత్త పద్ధతులను పరీక్షిస్తున్నారు. ARPA-E (అమెరికా ఇంధన శాఖకు చెందిన పరిశోధనా సంస్థ) నిధులతో, రాళ్లలోకి నీరు లేదా ఉత్ప్రేరకాలను పంపి హైడ్రోజన్ ఉత్పత్తిని 10,000 రెట్లు పెంచే ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయి. ఒమన్ పర్వతాల్లో చేసిన ఒక ప్రయోగంలో, రాళ్లలోకి నీటిని పంపి 90% స్వచ్ఛమైన హైడ్రోజన్ను వెలికితీశారు.
అయితే, ఈ పద్ధతి ద్వారా ఉత్పత్తి చేసిన హైడ్రోజన్ నిరంతరాయంగా అందుబాటులో ఉంటుందా లేదా అనేది ఇంకా స్పష్టం కాలేదు. వాణిజ్య స్థాయిలో ఆర్థికంగా, నమ్మదగిన రీతిలో దీనిని ఉత్పత్తి చేయడమే అసలైన సవాలు అని గ్రెనోబుల్ ఆల్ప్స్ విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన లారెంట్ ట్రూచే పేర్కొన్నారు. భవిష్యత్తులో ఈ వనరును గ్రిడ్ పవర్ కోసం ఎలా ఉపయోగించుకోవాలనే దానిపై పరిశోధనలు కొనసాగుతున్నాయి.
