ప్రపంచ కుబేరుడు ఎలాన్ మస్క్ తాజాగా 'ద ఎకనామిస్ట్' పాడ్ కాస్ట్ ఇంటర్వ్యూలో భారత్ ఏఐ లక్ష్యాలపై కీలక వ్యాఖ్యలు చేశారు. భారత్, అమెరికా, యూరప్ దేశాలు కలిపి ఉత్పత్తి చేసే విద్యుత్ కంటే చైనా ఒక్కటే ఎక్కువ పవర్ ఉత్పత్తి చేస్తోందని ఆయన పేర్కొన్నారు. ఈ నేపథ్యంలో, భారత్ తలపెట్టిన భారీ ఏఐ ప్రాజెక్టులకు విద్యుత్ కోతలు అడ్డంకిగా మారతాయా అనే చర్చ మొదలైంది.
ప్రపంచవ్యాప్తంగా జరుగుతున్న డేటా వినియోగంలో 20 శాతం భారత్ నుంచే వస్తోంది, కానీ మన దేశంలో ప్రపంచంలోని డేటా సెంటర్లు కేవలం 5 శాతం మాత్రమే ఉన్నాయి. ఈ అంతరాన్ని తగ్గించేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రయత్నిస్తోంది. నీతి ఆయోగ్ (భారత ప్రభుత్వ విధాన రూపకల్పన సంస్థ) అంచనాల ప్రకారం, 2030 నాటికి డేటా సెంటర్ల విద్యుత్ అవసరం 16 గిగావాట్లకు చేరుకోనుంది. 2030 నాటికి 10 గిగావాట్ల సామర్థ్యాన్ని సాధించాలని కేంద్ర మంత్రి పీయూష్ గోయల్ లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు.
అయితే, డేటా సెంటర్లు 24 గంటలూ నిరంతరం పనిచేయాల్సి ఉండటం అసలు సమస్యగా మారింది. సాధారణ కంప్యూటర్లతో పోలిస్తే ఏఐ సర్వర్లకు వందల రెట్లు ఎక్కువ విద్యుత్ అవసరం. ఇప్పటికే భారత్లో సాధారణ ప్రజల విద్యుత్ డిమాండ్ ఏటా 6.4 శాతం పెరుగుతోంది. ఈ పరిస్థితుల్లో ఏఐ కోసం అదనపు విద్యుత్ను ఎలా సమకూర్చుకోవాలనేది సవాలుగా మారింది.
విద్యుత్తో పాటు నీటి వినియోగం కూడా ఏఐ డేటా సెంటర్ల వల్ల భారీగా పెరుగుతోంది. సర్వర్లను చల్లబరచడానికి లక్షలాది లీటర్ల నీరు అవసరమని అక్రోని సంస్థకు చెందిన అలోనా గెక్లర్ తెలిపారు. ఏఐ ద్వారా ఆర్థిక లాభాలు ఉన్నప్పటికీ, పర్యావరణానికి వాటిల్లే నష్టాన్ని మనం ఎంతవరకు తగ్గించగలమనేదే అసలైన ప్రశ్న అని ఆమె హెచ్చరించారు.
ప్రస్తుతం భారతదేశంలో ఏఐ డేటా సెంటర్ల కోసం ప్రత్యేకమైన పర్యావరణ చట్టాలు లేవు. ప్రాజెక్టు పరిమాణాన్ని బట్టి కాలుష్య నియంత్రణ బోర్డు అనుమతులు, భూగర్భ జలాల వినియోగ నిబంధనలు మాత్రమే వర్తిస్తాయి. నీరు తక్కువగా ఉన్న ప్రాంతాల్లో వాటర్ కూలింగ్ సిస్టమ్స్ (నీటితో చల్లబరిచే సాంకేతికత) వాడటం ముప్పుగా పరిణమిస్తుంది.
భవిష్యత్తులో ప్రభుత్వం మరిన్ని కఠిన నిబంధనలు తీసుకురావాల్సిన అవసరం ఉందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. పర్యావరణాన్ని కాపాడుకుంటూనే ఏఐ రంగాన్ని ముందుకు తీసుకెళ్లడం భారత్ ముందున్న ఏకైక మార్గం. విద్యుత్, వనరుల సంక్షోభాన్ని భారత్ ఎలా ఎదుర్కొంటుందనే దానిపైనే దేశ ఏఐ విజయం ఆధారపడి ఉంటుంది.
