భారతదేశంలో పగటిపూట ఉత్పత్తి అవుతున్న సౌర విద్యుత్ను గ్రిడ్ — అంటే విద్యుత్ ఉత్పత్తి కేంద్రాల నుంచి ఇళ్లకు సరఫరా చేసే వ్యవస్థ — పూర్తిగా తీసుకోలేకపోతోంది. దీనివల్ల భారీగా విద్యుత్ వృథా అవుతోంది. ఈ సమస్యను తగ్గించేందుకు బ్యాటరీ నిల్వ ప్రాజెక్టులలో పెట్టుబడులు పెంచడంపై కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆశలు పెట్టుకుంది.
న్యూఢిల్లీలో జరిగిన BNEF సదస్సులో పునరుత్పాదక ఇంధన శాఖ కార్యదర్శి సంతోష్ కుమార్ సారంగి మాట్లాడుతూ, బ్యాటరీ నిల్వ లేని ప్రాజెక్టులను కొనుగోలు చేసేందుకు ఎవరూ ముందుకు రావడం లేదని తెలిపారు. ప్రస్తుతం దాదాపు 42 గిగావాట్ల సామర్థ్యం గల ప్రాజెక్టులకు ఇంకా విద్యుత్ కొనుగోలు ఒప్పందాలు జరగలేదు. వీటిలో 18 గిగావాట్ల సౌర విద్యుత్ ప్రాజెక్టులు తీవ్ర ప్రమాదంలో ఉండగా, మరో 14 నుంచి 15 గిగావాట్ల సామర్థ్యం గల ప్రాజెక్టులు అధిక ధరలకు కేటాయించబడ్డాయి.
మన దేశంలో పునరుత్పాదక ఇంధన వనరుల విస్తరణ ఎక్కువగా ఫోటోవోల్టాయిక్ — అంటే సూర్యరశ్మిని నేరుగా విద్యుత్తుగా మార్చే సాంకేతికత — మీద ఆధారపడి ఉంది. వేసవిలో ఎండ తీవ్రత ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు పగటిపూట విద్యుత్ ఉత్పత్తి అవసరానికి మించి మిగులుతోంది. డిమాండ్ రికార్డు స్థాయిలో ఉన్నప్పటికీ, ఈ ఏడాది వేసవి నెలల్లో గ్రిడ్ సామర్థ్యం సరిపోక దాదాపు 11 శాతం సౌర విద్యుత్ వృథా అయింది.
ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఇదే సమస్య కనిపిస్తోంది. సౌర, పవన విద్యుత్ కేంద్రాల విస్తరణ వేగాన్ని గ్రిడ్లు అందుకోలేకపోతున్నాయి. విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ దెబ్బతినకుండా ఉండేందుకు, ఆపరేటర్లు కొన్నిసార్లు ఉత్పత్తి సామర్థ్యాన్ని బలవంతంగా నిలిపివేయాల్సి వస్తోంది. ఏప్రిల్ నుంచి జూన్ మధ్య కాలంలో 63 బిలియన్ కిలోవాట్-గంటల విద్యుత్ ఉత్పత్తి కాగా, మన ప్రసార వ్యవస్థ కేవలం 8 బిలియన్ కిలోవాట్-గంటల విద్యుత్తును మాత్రమే స్వీకరించగలిగింది.
